Klient wpisuje w formularzu: szafa przesuwna, szerokość 2400 mm, wysokość 2450 mm, czyli do sufitu. Handlowiec przepisuje te liczby do zamówienia, produkcja tnie płytę, montażysta przyjeżdża po trzech tygodniach. Szafa nie wchodzi. Klient zmierzył wnękę na wysokości oczu, a przy podłodze ściana jest krzywa i wnęka ma 2392 mm. Do tego korpusu o wysokości 2400 mm i głębokości 600 mm nie da się podnieść do pionu w pokoju, który ma 2450 mm do sufitu, bo przekątna korpusu jest dłuższa niż wysokość pokoju. Nikt nie popełnił błędu w rachunkach. Każdy rozumiał przez „szerokość” coś innego, bo wymiar z zamówienia i wymiar produkcyjny to dwie różne liczby.
Ten tekst jest dla producentów wyrobów na wymiar: okien i drzwi, rolet, zabudów meblowych, balustrad, bram, konstrukcji i elementów z blachy. Pokazujemy, czym różni się wymiar z zamówienia od wymiaru produkcyjnego, skąd biorą się luzy i naddatki, jak mierzyć, żeby nie było reklamacji „za małe” i „za duże”, i co z tego może przejąć konfigurator na stronie albo system ofertowy. Na końcu jest kalkulator, który przelicza wymiar klienta na wymiar do cięcia.
Jeden wymiar, cztery znaczenia
W rozmowie o wyrobie na wymiar krążą zwykle cztery różne liczby, a wszystkie nazywają się „szerokość”. Wymiar otworu to to, co jest w murze albo między ścianami. Wymiar z zamówienia to to, co wpisał klient lub handlowiec. Wymiar produkcyjny to to, co trafia na piłę, prasę albo CNC. Wymiar w świetle gotowego wyrobu to to, co zostaje dla przejścia, szyby czy wjazdu. Przy jednym produkcie różnica między nimi to kilka milimetrów, przy innym kilkadziesiąt centymetrów.
| Wyrób | Co zwykle podaje klient | Co trafia na produkcję | Gdzie powstaje różnica |
|---|---|---|---|
| Okno w murze | Szerokość i wysokość otworu | Wymiar ramy | Rama jest mniejsza od otworu o luz montażowy z każdej strony, zwykle po kilkanaście milimetrów |
| Drzwi wewnętrzne | „Drzwi 80” | Skrzydło, ościeżnica i otwór w murze | Przy „80” skrzydło ma około 84 cm, a otwór w murze około 90 cm. Trzy liczby przy jednej nazwie |
| Roleta zewnętrzna | Wymiar otworu albo okna | Szerokość z prowadnicami, wysokość ze skrzynką | Zależy od systemu: w świetle otworu, na ramie okna albo nadstawna |
| Zabudowa wnękowa | Szerokość i wysokość wnęki | Korpusy i fronty | Ściany rzadko są równoległe, korpus trzeba jeszcze postawić w pomieszczeniu |
| Brama przesuwna | Szerokość wjazdu | Długość skrzydła | Skrzydło jest dłuższe o przeciwwagę, często o 40 do 50% światła wjazdu |
| Element z blachy giętej | Wymiary zewnętrzne z rysunku | Długość rozwinięcia, czyli formatka do cięcia | Rozwinięcie jest krótsze niż suma wymiarów zewnętrznych i zależy od grubości blachy i promienia gięcia |
Klient nie ma obowiązku znać tych różnic. Problem zaczyna się wtedy, gdy nie zna ich też formularz zamówienia: jest jedno pole „szerokość”, a nikt nie zapisuje, czy chodzi o otwór, czy o wyrób, i kto mierzył.
Skąd bierze się różnica: pięć źródeł
1. Luz montażowy. Wyrób musi wejść w otwór, a między nim a murem musi zostać miejsce na kotwy, klocki dystansowe, piankę i taśmy uszczelniające. Wytyczne montażu okien, na przykład niemieckie wytyczne RAL, uzależniają minimalną szczelinę od materiału i długości ramy: im dłuższa rama i im bardziej pracuje materiał, tym większa szczelina. Luz to nie zapas „na wszelki wypadek”, tylko element technologii.
2. Krzywe ściany. Otwór w murze nie jest prostokątem z rysunku. Odchyłki rzędu kilku milimetrów na metrze w ścianach i tynkach są normalne. Dlatego szerokość mierzy się w trzech miejscach (u góry, w środku i na dole), a wysokość po obu stronach i w środku. Do produkcji liczy się najmniejszy wynik. Klient, który mierzy raz, na wysokości oczu, prawie zawsze podaje wymiar większy niż najwęższe miejsce otworu.
3. Rozszerzalność cieplna. Rama, profil czy balustrada zmieniają długość razem z temperaturą. Jasna rama zimą i w pełnym słońcu przechodzi przez różnicę rzędu 50 stopni, ciemna nawet 70 do 80 stopni. Przy trzymetrowym elemencie wygląda to tak:
| Materiał | Współczynnik rozszerzalności | Zmiana długości 3 m przy 50 K |
|---|---|---|
| PVC (profile okienne) | około 0,07 do 0,08 mm/(m·K) | około 11 do 12 mm |
| Aluminium | około 0,024 mm/(m·K) | około 3,6 mm |
| Stal | około 0,012 mm/(m·K) | około 1,8 mm |
Ruch dzieli się na dwie strony, ale przy długiej, ciemnej ramie z PVC luz na każdą stronę musi pomieścić kilka milimetrów samej pracy materiału. Ten sam luz przy stalowej balustradzie może być znacznie mniejszy.
4. Naddatki technologiczne. Wymiar produkcyjny często nie jest wymiarem gotowego wyrobu. Profile PVC tnie się dłuższe o naddatek, który znika w zgrzewie. Piła zabiera rzaz, więc z jednej sztaby wychodzi mniej odcinków, niż wynika z prostego dzielenia. Blachę tnie się na długość rozwinięcia, a nie na sumę wymiarów zewnętrznych. Te liczby zna technolog, ale nie zna ich klient ani handlowiec, i nie powinni musieć ich znać.
5. Montaż i transport. Wyrób musi zmieścić się nie tylko w otworze, ale też w drodze do niego. Korpus szafy o wysokości 2400 mm i głębokości 600 mm ma przekątną boczną około 2474 mm. Jeśli w pokoju jest 2450 mm do sufitu, korpusu złożonego na leżąco nie postawisz do pionu. To samo dotyczy szerokości drzwi, klatki schodowej i windy przy dużych przeszkleniach. Do tego dochodzą tolerancje wykonania: według ogólnej normy ISO 2768 w klasie średniej wymiar od 1000 do 2000 mm może odbiegać od nominalnego o ±1,2 mm, a od 2000 do 4000 mm o ±2 mm.
Kto mierzył i jaki wymiar podał: to musi być w zamówieniu
Większość sporów o wymiar nie dotyczy tego, ile wynosi szerokość, tylko tego, czyja to była liczba. Jeśli w potwierdzeniu zamówienia stoi „2400 × 2450”, a nie „wnęka 2400 × 2450, pomiar klienta w jednym punkcie, wymiar produkcyjny 2380 × 2340”, po reklamacji każda strona ma swoją wersję. Dobre zamówienie wyrobu na wymiar zawiera:
- Typ wymiaru. Otwór, wnęka, wymiar wyrobu albo wymiar w świetle. Najlepiej z rysunkiem, na którym widać, od czego do czego mierzono.
- Kto mierzył. Klient, handlowiec, montażysta czy firma zewnętrzna. Od tego zależy, kto odpowiada, gdy wymiar okaże się zły.
- Wszystkie pomiary, nie jeden. Trzy szerokości i trzy wysokości mówią produkcji więcej niż jedna liczba, bo widać, czy otwór jest krzywy.
- Wymiar produkcyjny osobno. Wyliczony według reguł, widoczny na karcie zlecenia obok wymiaru handlowego, a nie nadpisany ręcznie w tym samym polu.
- Potwierdzenie klienta. Klient akceptuje wymiar gotowego wyrobu, a nie tylko swój pomiar. Wtedy wie, że szafa będzie miała 2380 mm, a nie 2400.
Przelicz wymiar klienta na wymiar produkcyjny
Wybierz rodzaj wyrobu, wpisz pomiary otworu i luzy, jakie stosujesz. Kalkulator weźmie najmniejszy pomiar, odejmie luzy, sprawdzi pracę materiału i pokaże, co by się stało, gdyby produkcja wzięła tylko pomiar ze środka. Na dole dostaniesz gotowy opis wymiarów do karty zlecenia.
Kalkulator: od pomiaru otworu do wymiaru produkcyjnego
Wartości luzów w gotowych ustawieniach są przykładowe. Wpisz te, które stosujesz w swojej technologii. Wymiary w milimetrach.
Pomiar
Technologia
Model poglądowy. Luzy, naddatki i limity wymiarów ustala technologia producenta i instrukcja systemu.
Co z tego może robić konfigurator albo system ofertowy
W Excelu i w mailach przeliczenie wymiaru klienta na wymiar produkcyjny siedzi w głowie handlowca albo technologa. Jeśli ta osoba jest na urlopie, zamówienie idzie na produkcję z liczbą, którą wpisał klient. W konfiguratorze ta wiedza jest zapisana w regułach i działa tak samo przy każdym zamówieniu. W systemach, które budujemy dla producentów wyrobów na wymiar, sprawdza się sześć funkcji.
| Funkcja | Co robi | Po co |
|---|---|---|
| Pole wymiaru z typem i rysunkiem | Klient wybiera, czy podaje wymiar otworu, czy wyrobu, a obok widzi rysunek, od czego do czego mierzyć. | Znika pytanie „czy to jest wymiar w świetle?”, które handlowiec zadaje po fakcie. |
| Trzy pomiary zamiast jednego | Formularz prosi o szerokość u góry, w środku i na dole oraz o trzy wysokości, a do wyceny bierze najmniejszy wynik. | Krzywy otwór wychodzi przy zamówieniu, a nie przy montażu. |
| Reguły luzów i naddatków | Luzy zależą od produktu, systemu, materiału i koloru. Ciemna rama z PVC dostaje inny luz niż jasna, a balustrada stalowa inny niż okno. | Technolog ustawia regułę raz, zamiast poprawiać każde zamówienie. |
| Dwa wymiary na zleceniu | Na karcie zlecenia jest wymiar handlowy (z zamówienia) i wymiar produkcyjny (po regułach), każdy w osobnym polu. | Przy reklamacji widać, co podał klient, a co policzył system. |
| Limity techniczne | System pilnuje maksymalnej szerokości skrzydła, wagi, przekątnej korpusu czy długości sztaby i blokuje albo dzieli zamówienie. | Handlowiec nie sprzedaje czegoś, czego produkcja nie zrobi albo montażysta nie wniesie. |
| Lista cięć i formatek | Z wymiaru produkcyjnego system wylicza długości profili z naddatkami, formatki płyty albo rozwinięcia blachy. | Na produkcję idzie gotowa lista, a nie wymiar do samodzielnego przeliczenia. |
Osobna sprawa to cena. Wiele firm liczy ją z cennika matrycowego po wymiarze z zamówienia, zaokrąglonym w górę do najbliższego kroku siatki, a produkuje według wymiaru produkcyjnego. To dobre rozwiązanie, pod warunkiem że oba wymiary są zapisane osobno i nikt nie liczy ceny od wymiaru produkcyjnego tylko dlatego, że był pod ręką. Różnicę między cenami z tabeli a cenami ze wzoru opisujemy w tekście o cenniku matrycowym i formule w konfiguratorze, a przeliczenie wymiarów szafy na formatki do CNC w tekście o rozkroju płyty w konfiguratorze szaf.
5 błędów, które kończą się reklamacją wymiarową
- Jedno pole „szerokość” bez opisu. Klient wpisuje wymiar otworu, produkcja czyta wymiar wyrobu. Wyrób jest za duży o dwa luzy.
- Jeden pomiar. Pomiar na wysokości oczu nie mówi nic o tym, ile otwór ma przy podłodze. Krzywe ściany wychodzą dopiero przy montażu.
- Luzy poprawiane ręcznie przy każdym zamówieniu. Każdy handlowiec odejmuje trochę inaczej, a nikt nie wie, kto odjął, a kto nie. Raz luz jest odjęty dwa razy, raz wcale.
- Ten sam luz dla każdego materiału i koloru. Długa, ciemna rama z PVC pracuje kilka razy mocniej niż stalowa. Za mały luz kończy się wybrzuszeniem albo pękniętym uszczelnieniem.
- Brak informacji, kto mierzył. Bez tego każda reklamacja wymiarowa zamienia się w spór o to, czyja to była liczba, a koszt nowego wyrobu zwykle ponosi producent.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się wymiar z zamówienia od wymiaru produkcyjnego?
Wymiar z zamówienia to liczba, którą podał klient albo handlowiec, najczęściej wymiar otworu lub wnęki. Wymiar produkcyjny to wymiar, według którego produkcja tnie i składa wyrób: po odjęciu luzów montażowych, z uwzględnieniem krzywizny otworu, pracy materiału i naddatków technologicznych. Przy oknie czy zabudowie różnica wynosi zwykle od kilku do kilkudziesięciu milimetrów.
Jak prawidłowo zmierzyć otwór pod wyrób na wymiar?
Szerokość mierzy się w trzech miejscach: u góry, w środku i na dole. Wysokość po lewej, w środku i po prawej. Do produkcji bierze się najmniejszy wynik, a rozrzut pomiarów pokazuje, czy otwór jest krzywy. Warto też zapisać, czy mierzono mur surowy, czy po tynku, i czy w otworze będzie jeszcze parapet, posadzka albo okładzina.
Ile luzu montażowego zostawić przy oknie?
To zależy od materiału, koloru i długości ramy oraz od instrukcji systemu. Wytyczne montażu okien, na przykład niemieckie wytyczne RAL, podają minimalne szczeliny rosnące razem z długością ramy, a ciemne ramy z PVC potrzebują więcej miejsca niż jasne. W praktyce rama jest zwykle mniejsza od otworu o kilkanaście milimetrów z każdej strony. Wiążące są wartości z dokumentacji producenta systemu.
Kto odpowiada za błędny wymiar wyrobu na zamówienie?
Zwykle ten, kto mierzył i podał wymiar, ale tylko wtedy, gdy da się to wykazać. Dlatego w zamówieniu warto zapisać typ wymiaru, wszystkie pomiary, osobę, która mierzyła, i wymiar gotowego wyrobu zaakceptowany przez klienta. Bez tych informacji spór o wymiar często kończy się tym, że producent robi wyrób drugi raz na swój koszt. Szczegóły odpowiedzialności zależą od umowy, więc warto je uzgodnić z prawnikiem.
Czy konfigurator może sam przeliczyć wymiar klienta na wymiar produkcyjny?
Tak. Konfigurator może prosić o kilka pomiarów, brać najmniejszy, odejmować luzy zależne od produktu, systemu i materiału, sprawdzać limity techniczne i zapisywać na zleceniu osobno wymiar handlowy i produkcyjny. Może też od razu wyliczyć listę cięć, formatki albo rozwinięcia blachy. Reguły ustawia technolog, a handlowiec i klient nie muszą ich znać.
Kolejny krok
Jeśli reklamacje „za małe” i „za duże” wracają u Ciebie co kilka tygodni, wyślij nam formularz zamówienia, którego dziś używacie, kilka przykładowych zamówień i opis luzów, jakie stosuje produkcja. Pokażemy, jak zapisać te reguły w konfiguratorze i systemie ofertowym, żeby wymiar produkcyjny liczył się sam, i ile pracy wymaga pierwsza wersja. Działające przykłady konfiguratorów znajdziesz w showroomie JSON Crew.
Napisz do nas albo zobacz, jak wygląda wdrożenie konfiguratora od pierwszej rozmowy do działającego MVP.
Czytaj też
- Od wymiarów klienta do formatek na CNC: rozkrój płyty w konfiguratorze szaf
- Cennik matrycowy vs formuła: jak policzyć cenę rolety, moskitiery czy żaluzji w konfiguratorze
- Wycena ogrodzenia online: przęsła, słupki, brama i furtka w konfiguratorze
- Klauzula waloryzacyjna w ofercie: ważność 14 dni, a stal drożeje szybciej
- Co to jest konfigurator produktowy? Kompletny przewodnik
